Kategori: Makaleler

Geçmişi anlamadan bugünü kavrayabilmek zordur. Tarih, sadece bir zaman diliminde yaşanmış olaylar değil; aynı zamanda bu olayların bizlere bıraktığı izlerin, toplumsal ve kültürel etkilerin bir toplamıdır. Günümüz dünyasında, geçmişin küçük bir parçası gibi görünen “1 fiske tuz” gibi basit bir kavram, aslında çok daha derin bir tarihi anlatının parçasıdır. Bu yazıda, “1 fiske tuz kaç gramdır?” sorusunu, tarihsel bir perspektiften ele alarak, tuzun toplumlarda nasıl bir anlam kazandığını, tarihsel dönemeçlerde nasıl kullanıldığını ve toplumsal dönüşümleri nasıl şekillendirdiğini inceleyeceğiz. Tuzun İlk İzleri: Antik Çağlarda Tuzun Önemi Tuz, tarih boyunca hayati bir gereklilik olmanın ötesinde, toplumlar arasında ticaretin ve güç ilişkilerinin temel…

Binbaşıdan Sonra Hangi Rütbe Gelir? Askerlik, genellikle bir hiyerarşi üzerine kurulur. Bu hiyerarşi, her askerin görev tanımını ve sorumluluğunu belirler. Hiyerarşinin bir parçası olan askeri rütbeler de bu düzenin önemli bir parçasıdır. Ancak, askerlik rütbeleri hakkında çok fazla bilgi sahibi olmayanlar için bu sistem kafa karıştırıcı olabilir. Özellikle “Binbaşıdan sonra hangi rütbe gelir?” sorusu sıkça sorulan bir sorudur. Bu yazıda, bu sorunun cevabını ve rütbeler arasındaki geçişi basit bir şekilde açıklayacağız. Binbaşı Rütbesi Nedir? Öncelikle, Binbaşı rütbesi hakkında kısaca bilgi verelim. Binbaşı, Türk Silahlı Kuvvetleri’nde subay rütbelerinden birisidir ve genellikle, birliğin başında bulunan bir komutanın hemen altındaki kişiyi ifade eder.…

Sıbyan Ne Demek? TDK’da Anlamı ve Tarihsel Derinlik Giriş: Geçmişin Sözleri ve Günümüzün Zihninde Yankıları Bir gün eski bir mahallede yürürken, sokak aralarındaki çocuk seslerine kulak verdim. Bir grup çocuğun, oyun oynarken neşeyle bağırarak bir kelimeyi tekrar ettiklerini duydum: “Sıbyan!” İlk başta ne anlama geldiğini anlayamadım. Ancak, bu kelime, kulağımda bir şeyleri uyandırdı; bir tür tarih kokusu vardı içinde, bir eski zaman hatırası. TDK’ya bakmak için aklımda beliren bu kelimenin anlamını öğrenmek istedim. Belki de bu kelime, bugün unutulmaya yüz tutmuş bir kültürel mirası, tarihsel bir geçmişi temsil ediyordu. Peki, “sıbyan” tam olarak ne demekti? Nasıl bir anlam yüklenmişti bu…

Rüyada Sakal: Tarihsel Perspektiften Bir İnceleme Geçmişin izlerini sürmek, bugünümüzü daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olabilir. İnsanların rüyalarını yüzyıllar boyu nasıl yorumladıkları, toplumların kültürel, dini ve psikolojik değişimlerinin bir aynasıdır. Rüyalar, tarihsel süreç içinde hep bir merak konusu olmuştur; özellikle sembolik öğeler taşıyan rüyalar. Bu yazıda, rüyada sakal görmenin anlamını tarihsel bir perspektiften ele alacak ve bu sembolün farklı zaman dilimlerinde nasıl algılandığını, toplumsal dönüşümlerle birlikte nasıl şekillendiğini tartışacağız. Sakal, hem fiziksel hem de psikolojik olarak erkeklikle, güçle, olgunlukla ilişkilendirilen bir öğe olarak, rüyalardaki sembolizmiyle de derin anlamlar taşır. Antik Dönem ve Sakalın Sembolizmi Antik Uygarlıklarda Sakalın Temsil Ettikleri Sakal, tarih…

Kabotaj Bayramı Neden Yasaklandı? Toplumsal Yapılar ve Bireysel Etkileşimler Üzerine Bir Analiz Bir Sosyologun Gözünden: Toplumsal Yapılar ve Değişim Toplumlar, zaman içinde değişen ve evrilen dinamiklerle şekillenir. Her kültür ve toplum, tarihsel süreçler içinde bazı normları, gelenekleri ve ritüelleri oluşturur. Bu normlar bazen toplumun ihtiyaçlarına göre şekillenirken, bazen de yapısal değişikliklerle birlikte dönüşür. Kabotaj Bayramı, Türkiye’nin denizcilik geçmişinin önemli bir parçasıdır. Ancak, zamanla bu bayramın kutlanması durdurulmuş ve yasaklanmıştır. Peki, Kabotaj Bayramı neden yasaklandı? Bu sorunun cevabını, toplumsal yapıların, cinsiyet rollerinin ve kültürel pratiklerin ışığında arayalım. Kabotaj Bayramı, 1 Temmuz 1926 tarihinde kabul edilen Kabotaj Kanunu’nun yıldönümünde, Türkiye’nin denizcilik egemenliğini…

Giriş — Bir Ekonomistin Notu: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Şimdilerde “1 tümen kaç dolar eder?” sorusuna kesin bir yanıt vermek, bir ekonomist için bile zordur. Çünkü bu soru, yalnızca matematiksel bir dönüşüm değil; zaman, coğrafya, ekonomik sistem ve arz‑talep dengesi gibi değişkenlerin kesiştiği karmaşık bir analizi gerektirir. Tarihi belgeler çelişkili olabilir, tümeni oluşturan metalin saflığı farklılık gösterebilir, enflasyon ve ekonomik koşullar ise zamanla dramatik biçimde değişmiştir. Bu nedenle tümeni dolara çevirmeyi hedefleyen her yorum, bir dizi varsayıma dayanır — ve bu varsayımlar, analizimizin nihai sonucunu doğrudan etkiler. İşte bu yazıda, yeterli verinin bulunmadığını kabul ederek; tümen‑dolar dönüşümünü, piyasa dinamikleri,…

At Kılları Fırça Ne Zaman Yapılmalı? Geleceğe Bakış Ankara’da yaşayan 28 yaşında, teknolojiye meraklı bir genç olarak, birçoğumuzun aklına “At kılları fırça ne zaman yapılmalı?” gibi klasik bir sorunun nasıl geleceği etkileyeceğini düşünmek biraz garip gelebilir. Ama bu soruya, yalnızca pratik değil, geleceğe dair bir bakış açısıyla yaklaşmak, insanın içindeki derin düşünceleri keşfetmesine de yardımcı olabilir. Bu yazıda, at kıllarından yapılan fırçaların gelecekte nasıl daha işlevsel hâle geleceğini, teknolojiyle olan ilişkisini ve bunların gündelik hayatımıza, işimize ve ilişkilerimize olan olası etkilerini inceleyeceğim. Hadi gelin, hep birlikte bu fırçaların ne zaman yapılması gerektiğine dair geleceği hayal edelim. At Kıllarından Fırça: Geçmişten…

Otl Ne Demek Bisiklet? Pedagojik Bir Bakış Hayatımızdaki en küçük kavramlardan en büyük kavramlara kadar her şey, aslında öğrenmenin gücüne dayalıdır. Öğrenme, yalnızca okulda öğrendiğimiz dersler, kitaplar ya da sınavlar değildir. Her an, her durum, her deneyim bir öğretidir. Şimdi, “otl” ve “bisiklet” gibi iki terimi birleştiren, belki de çoğumuzun fark etmediği ama derinlemesine düşündüğümüzde anlamlı olan bir soruya odaklanalım: Otl ne demek bisiklet? Evet, bu sorunun cevabını her gün okullarda, evlerde, iş yerlerinde veya herhangi bir toplulukta öğreniyor olabiliriz. İster bir öğretmen, ister bir öğrenci, isterse de bir ebeveyn olun, aslında bu sorunun anlamını her birimiz farklı şekillerde algılıyoruz.…

10 Yarım Kaç? Bir Sayının Tarihsel Yolculuğu ve Toplumsal Dönüşümler Geçmişin izlerini takip etmek, günümüzün mantığını anlamanın en iyi yoludur. Bir zamanlar basit gibi görünen bir soru – “10 yarım kaç eder?” – aslında tarihsel bağlamda çok daha derin bir anlam taşır. Sayılar, toplumsal yapılar, alışkanlıklar ve dilin evrimiyle yakından ilişkilidir. Bugünü anlamak için geçmişi incelemek, sadece eski olayları değil, aynı zamanda o olayların biçimlendirdiği düşünce tarzlarını da çözmektir. “10 yarım kaç eder?” sorusunun peşinden giderek, bizler de bir sayıdan çok daha fazlasını keşfedeceğiz: Toplumsal dönüşümün, bilimsel ilerlemenin ve insanlığın matematiksel düşünüş biçimlerinin tarihini. Sayısal Düşüncenin İlk Adımları: Antik Dünyadan…

Bir ekonomist ya da ekonomiyle ilgilenen bir birey için, kıtlık ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünmek, her gün karşılaştığımız temel ikilemlerle şekillenir. Kısıtlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçlar arasında denge kurmak, insanlığın varoluşsal sorunudur. Peki, kaynaklar kıtken ve seçimler zorlaşırken, dildeki kurallara nasıl uyduğumuzu sorgulamamız gerekmiyor mu? “Özne çoğulsa, yüklem tekil olabilir mi?” sorusu, ekonomi perspektifinden bakıldığında, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi gibi alanlarda farklı açılardan değerlendirilebilir. Bu yazıda, dildeki gramatikal yapıların ekonomik modellerle ve toplumsal dinamiklerle nasıl örtüştüğünü anlamaya çalışacağız. Ekonomik Karar Verme ve Kıtlık: Dil ve Ekonomi Arasındaki Bağlantı Ekonomi, aslında kelimelerden daha fazlasını içerir. Kıtlık, fırsat maliyeti ve seçimler arasındaki…