Kategori: Makaleler

Giriş — Bir Ekonomistin Notu: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Şimdilerde “1 tümen kaç dolar eder?” sorusuna kesin bir yanıt vermek, bir ekonomist için bile zordur. Çünkü bu soru, yalnızca matematiksel bir dönüşüm değil; zaman, coğrafya, ekonomik sistem ve arz‑talep dengesi gibi değişkenlerin kesiştiği karmaşık bir analizi gerektirir. Tarihi belgeler çelişkili olabilir, tümeni oluşturan metalin saflığı farklılık gösterebilir, enflasyon ve ekonomik koşullar ise zamanla dramatik biçimde değişmiştir. Bu nedenle tümeni dolara çevirmeyi hedefleyen her yorum, bir dizi varsayıma dayanır — ve bu varsayımlar, analizimizin nihai sonucunu doğrudan etkiler. İşte bu yazıda, yeterli verinin bulunmadığını kabul ederek; tümen‑dolar dönüşümünü, piyasa dinamikleri,…

At Kılları Fırça Ne Zaman Yapılmalı? Geleceğe Bakış Ankara’da yaşayan 28 yaşında, teknolojiye meraklı bir genç olarak, birçoğumuzun aklına “At kılları fırça ne zaman yapılmalı?” gibi klasik bir sorunun nasıl geleceği etkileyeceğini düşünmek biraz garip gelebilir. Ama bu soruya, yalnızca pratik değil, geleceğe dair bir bakış açısıyla yaklaşmak, insanın içindeki derin düşünceleri keşfetmesine de yardımcı olabilir. Bu yazıda, at kıllarından yapılan fırçaların gelecekte nasıl daha işlevsel hâle geleceğini, teknolojiyle olan ilişkisini ve bunların gündelik hayatımıza, işimize ve ilişkilerimize olan olası etkilerini inceleyeceğim. Hadi gelin, hep birlikte bu fırçaların ne zaman yapılması gerektiğine dair geleceği hayal edelim. At Kıllarından Fırça: Geçmişten…

Otl Ne Demek Bisiklet? Pedagojik Bir Bakış Hayatımızdaki en küçük kavramlardan en büyük kavramlara kadar her şey, aslında öğrenmenin gücüne dayalıdır. Öğrenme, yalnızca okulda öğrendiğimiz dersler, kitaplar ya da sınavlar değildir. Her an, her durum, her deneyim bir öğretidir. Şimdi, “otl” ve “bisiklet” gibi iki terimi birleştiren, belki de çoğumuzun fark etmediği ama derinlemesine düşündüğümüzde anlamlı olan bir soruya odaklanalım: Otl ne demek bisiklet? Evet, bu sorunun cevabını her gün okullarda, evlerde, iş yerlerinde veya herhangi bir toplulukta öğreniyor olabiliriz. İster bir öğretmen, ister bir öğrenci, isterse de bir ebeveyn olun, aslında bu sorunun anlamını her birimiz farklı şekillerde algılıyoruz.…

10 Yarım Kaç? Bir Sayının Tarihsel Yolculuğu ve Toplumsal Dönüşümler Geçmişin izlerini takip etmek, günümüzün mantığını anlamanın en iyi yoludur. Bir zamanlar basit gibi görünen bir soru – “10 yarım kaç eder?” – aslında tarihsel bağlamda çok daha derin bir anlam taşır. Sayılar, toplumsal yapılar, alışkanlıklar ve dilin evrimiyle yakından ilişkilidir. Bugünü anlamak için geçmişi incelemek, sadece eski olayları değil, aynı zamanda o olayların biçimlendirdiği düşünce tarzlarını da çözmektir. “10 yarım kaç eder?” sorusunun peşinden giderek, bizler de bir sayıdan çok daha fazlasını keşfedeceğiz: Toplumsal dönüşümün, bilimsel ilerlemenin ve insanlığın matematiksel düşünüş biçimlerinin tarihini. Sayısal Düşüncenin İlk Adımları: Antik Dünyadan…

Bir ekonomist ya da ekonomiyle ilgilenen bir birey için, kıtlık ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünmek, her gün karşılaştığımız temel ikilemlerle şekillenir. Kısıtlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçlar arasında denge kurmak, insanlığın varoluşsal sorunudur. Peki, kaynaklar kıtken ve seçimler zorlaşırken, dildeki kurallara nasıl uyduğumuzu sorgulamamız gerekmiyor mu? “Özne çoğulsa, yüklem tekil olabilir mi?” sorusu, ekonomi perspektifinden bakıldığında, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi gibi alanlarda farklı açılardan değerlendirilebilir. Bu yazıda, dildeki gramatikal yapıların ekonomik modellerle ve toplumsal dinamiklerle nasıl örtüştüğünü anlamaya çalışacağız. Ekonomik Karar Verme ve Kıtlık: Dil ve Ekonomi Arasındaki Bağlantı Ekonomi, aslında kelimelerden daha fazlasını içerir. Kıtlık, fırsat maliyeti ve seçimler arasındaki…

Sayıştay İncelemesi Nedir? Pedagojik Bir Bakış Açısıyla Anlamak Giriş: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Öğrenme, yalnızca bir bilgi edinme süreci değildir; aynı zamanda bir dönüşüm, bir keşif ve değişim yolculuğudur. Her yeni bilgi, beynimizdeki devinimleri tetikler, dünyayı daha farklı algılamamıza ve daha bilinçli seçimler yapmamıza olanak tanır. Eğitim, bireyleri sadece bilgiyle donatmakla kalmaz, aynı zamanda onları düşünmeye, sorgulamaya ve eleştirel bir bakış açısı geliştirmeye teşvik eder. Bu yazıda, Sayıştay incelemesi kavramını pedagojik bir perspektiften inceleyecek, eğitim dünyasında bu tür incelemelerin öğrenme süreçlerini nasıl şekillendirdiğini keşfedeceğiz. Sayıştay incelemeleri, sadece kamu mali yönetiminin denetimi için önemli değil, aynı zamanda toplumun çeşitli katmanlarında daha bilinçli,…

Karma Hukuk Sistemi Nedir? Bir gün bir arkadaşım, hukuk derslerinde “karma hukuk sistemi” kelimesini duyunca biraz kafası karışmıştı. “Ne demek bu karma? Zaten hayat başlı başına bir karmaşa değil mi?” diye şaka yapmıştı. Bu şaka, aslında karma hukuk sisteminin ne kadar geniş ve derin bir kavram olduğunu anlamama vesile oldu. Çünkü bir şeyin “karma” olması, genellikle bir şeylerin iç içe geçmesi ve farklı unsurların bir arada var olmasını anlatır. Peki, ya karma hukuk sistemi gerçekten de her şeyin bir araya geldiği bir karmaşa mı? Hayatın kendisi gibi, hukuk da karmaşık ve çok yönlüdür. Hukuk sistemleri de sadece bir gelenek ya…

Kişisel Bir Başlangıç: Merak ve Ölçü Birimleri Arasındaki Psikolojik Bağ Zihnimde basit bir soru belirdi: 1 shaker kaç ml’dir? Günlük yaşamda sıkça duyduğumuz bu sorunun fiziksel cevabı basit olabilir; ancak bunu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifleriyle düşündüğünüzde, insan davranışlarının ardındaki ilginç süreçler açığa çıkıyor. Merakın, anlamlandırma çabamızın ve ezberlenmiş ölçü birimlerinin davranışlarımızı nasıl şekillendirdiğini düşünmek, bana kendi içsel deneyimlerimi sorgulatıyor. Bu yazıda, sadece bir hacim ölçüsünü değil; bu ölçüyle ilişkili anlam arayışımızı psikolojik mercekten inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Algı, Bellek ve Ölçü Birimleri Bilişsel psikoloji, zihnin nasıl çalıştığını, bilgiyi nasıl işlediğimizi ve sakladığımızı araştırır. Ölçü birimleri, erken yaşlardan itibaren…

Sola Dönmenin İngilizcesi: Eğitimde Dönüşümün Pedagojik Bir Yansıması Hayat boyunca birçok kavram ve beceri öğreniyoruz; bazen farkında olmadan, bazen de üzerinde düşündüğümüz, hayatımızı şekillendiren bilgilerle. Öğrenme, insanın gelişim yolculuğunun kalbinde yer alır. Ne zaman, nasıl ve hangi şekilde öğrendiğimiz, dünyaya nasıl baktığımızı, toplumda nasıl var olduğumuzu doğrudan etkiler. Eğitimin bu dönüşüm gücü, yalnızca bilgi edinmekle sınırlı değildir; aynı zamanda zihinsel sınırlarımızı, bakış açılarımızı ve hatta toplumsal normlarımızı değiştirebilir. Her yeni bilgiyle, adeta bir rota çizilir, ancak rotanın yönü bazen bir sola dönüşü işaret edebilir. İngilizceye “turn left” olarak çevrilen “sola dönmek”, bir yön değişikliğini simgelerken, pedagojik anlamda da öğrencilerin düşünme,…

Pekmezli Yoğurt Ne Zaman Yenmeli? Sosyolojik Bir İnceleme Birçok kültürde, yemek yeme alışkanlıkları yalnızca bir gereklilik değil, aynı zamanda toplumsal yapılar ve değerlerle ilişkilidir. Hangi yemeği ne zaman yediğimiz, bize ait olduğumuz kültürü, toplumu ve hatta bireysel kimliğimizi yansıtan semboller taşır. Pekmezli yoğurt gibi basit ama bir o kadar derin anlamlar taşıyan bir yemeği düşündüğümüzde, bu tür geleneksel pratiklerin sosyal, kültürel ve ekonomik anlamlarını sorgulamak ilginç olabilir. Pekmezli yoğurt, özellikle Anadolu’da sıkça tüketilen bir tatlı ve besin kaynağıdır; ama bu tatlının zamanlaması ve toplumsal anlamı da oldukça önemli bir meseledir. Peki, pekmezli yoğurt ne zaman yenmeli? Bu soruya yanıt verirken…